Khu di tích Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (xã Nguyễn Văn Linh). 

Theo nhà văn, nhà nghiên cứu Vũ Bình Lục, đến nay Việt Nam có 8 danh nhân có ngày sinh được UNESCO thông qua Nghị quyết cùng tham gia kỷ niệm, trong đó Hưng Yên có hai danh nhân. Đây là dấu ấn đặc biệt mà không nhiều địa phương có được. Điều đó không chỉ khẳng định tầm vóc của hai bậc hiền tài mà còn phản ánh chiều sâu văn hiến của Hưng Yên - vùng đất biết nuôi dưỡng trí tuệ, trọng nhân tài và sản sinh những con người có ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi quốc gia, để lại những giá trị bền vững cho dân tộc và nhân loại.

Không gian thờ tự Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác tại Khu di tích.

Trong lịch sử dân tộc, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được suy tôn là bậc đại danh y, người đặt nền móng cho nền y học cổ truyền Việt Nam. Bộ sách Hải Thượng y tông tâm lĩnh không chỉ hệ thống hóa tinh hoa y học cổ truyền mà còn khẳng định tư tưởng lấy y đức làm gốc, coi cứu người là sứ mệnh của người thầy thuốc. Những giá trị ấy đến nay vẫn giữ nguyên ý nghĩa trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân.

Nếu Hải Thượng Lãn Ông là biểu tượng của y học và y đức Việt Nam thì Lê Quý Đôn là hiện thân của trí tuệ bách khoa thế kỷ XVIII. Với khối lượng trước tác đồ sộ trên nhiều lĩnh vực, ông góp phần hệ thống hóa, lưu giữ và phát triển kho tàng tri thức của dân tộc. Giá trị nổi bật mà ông để lại không chỉ là những công trình học thuật mà còn là tinh thần thực học, tư duy khoa học và ý chí tự học không ngừng, vẫn mang ý nghĩa sâu sắc trong bối cảnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hiện nay.

Một người dùng y thuật để cứu người, một người dùng học thuật để khai mở tri thức; dù hoạt động ở những lĩnh vực khác nhau, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và Lê Quý Đôn đều gặp nhau ở khát vọng cống hiến bằng trí tuệ và nhân cách. Chính những giá trị ấy đang tiếp tục được Hưng Yên gìn giữ, kế thừa và phát huy trong đời sống hôm nay.

Đối với Khu di tích lịch sử Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, sau nhiều năm sử dụng, một số hạng mục đã xuống cấp. Năm 2024, huyện Yên Mỹ (cũ) triển khai dự án tu bổ, tôn tạo với tổng mức đầu tư 65 tỷ đồng trên diện tích gần 2 ha. Ông Nguyễn Hải Phong, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Linh cho biết, dự án tu bổ, tôn tạo Khu di tích lịch sử Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với danh nhân, đồng thời tạo nền tảng để bảo tồn và phát huy giá trị di tích, góp phần đưa di sản văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh phục vụ phát triển địa phương.

Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn).

Trong khi đó, dự án tu bổ, tôn tạo Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đang được triển khai với tổng mức đầu tư hơn 41 tỷ đồng trong giai đoạn 2025 - 2026. Dự án góp phần bảo tồn di tích quốc gia, đáp ứng yêu cầu tổ chức kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân, đồng thời phát huy giá trị di tích gắn với giáo dục truyền thống và du lịch văn hóa.

Cùng với công tác bảo tồn, tỉnh đặc biệt chú trọng phát huy giá trị di sản thông qua các hoạt động văn hóa, giáo dục và du lịch. Các lễ dâng hương, tưởng niệm, lễ hội truyền thống được tổ chức trang trọng, nền nếp; nhiều hoạt động trải nghiệm, giáo dục lịch sử, văn hóa được triển khai tại các khu di tích, góp phần đưa những giá trị về y đức, tinh thần thực học và khát vọng cống hiến của hai danh nhân đến gần hơn với công chúng.

Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là địa chỉ giáo dục truyền thống, thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm, góp phần lan tỏa tinh thần hiếu học cho thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh: Hưng Yên rất tự hào khi có hai danh nhân văn hóa được UNESCO vinh danh. Đây là sự ghi nhận, đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp của các danh nhân cho các lĩnh vực y học, giáo dục, khoa học và văn hóa; đồng thời là cơ hội để giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Hưng Yên đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Cùng với niềm tự hào là trách nhiệm gìn giữ, phát huy các giá trị di sản. Thời gian tới, ngành Văn hóa sẽ tiếp tục tham mưu tỉnh đẩy mạnh công tác bảo tồn, tuyên truyền, quảng bá, đưa di sản của hai danh nhân đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Từ hai bậc tiền nhân kiệt xuất, tỉnh Hưng Yên hôm nay không chỉ gìn giữ những giá trị của quá khứ mà còn từng bước chuyển hóa di sản thành nguồn lực cho phát triển. Khi các di tích được bảo tồn, những giá trị về y đức, tinh thần hiếu học và khát vọng cống hiến tiếp tục được lan tỏa, di sản của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác và Lê Quý Đôn sẽ tiếp tục đồng hành cùng sự phát triển của quê hương, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa và khơi dậy nguồn lực nội sinh để Hưng Yên phát triển bền vững trong thời kỳ mới.

Nguồn: Baohungyen.vn