Các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Hưng Yên tập luyện, chuẩn bị cho vở Chèo "Bảng nhãn Lê Quý Đôn".

Trong không gian tập luyện khẩn trương của Nhà hát Chèo Hưng Yên (cơ sở phường Trần Hưng Đạo), tiếng trống, tiếng nhị, tiếng phách hòa quyện cùng những làn điệu Chèo ngân vang. Trên sân khấu, các diễn viên miệt mài chỉnh từng nhịp bước, ánh mắt, động tác để hoàn thiện mỗi lớp diễn, gửi gắm trọn vẹn tâm huyết đưa hình tượng Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn trở lại với công chúng.

Ngay từ đầu tháng 6, gần 60 diễn viên, nhạc công và cán bộ kỹ thuật của Nhà hát đã bước vào giai đoạn tập luyện với cường độ cao. Vở diễn do Nghệ sĩ Nhân dân Lê Hùng trực tiếp đạo diễn phục dựng. Tác phẩm dự kiến có thời lượng khoảng 2 giờ, bảo đảm giữ trọn tinh thần và giá trị nghệ thuật cốt lõi của phiên bản từng được dàn dựng thành công năm 2005.

Kịch bản gồm năm cảnh và một khai từ, tái hiện những dấu mốc tiêu biểu trong cuộc đời Lê Quý Đôn: từ khi đỗ Bảng nhãn, bước vào chốn quan trường, trải qua những chuyến kinh lý, đi sứ cho đến khi trở về quê hương sau những biến động cuối đời. Không dừng lại ở việc kể chuyện lịch sử, tác phẩm tập trung khắc họa chân dung một bậc đại trí thức, vị quan thanh liêm luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết; coi trọng hiền tài, đề cao thực học và giữ trọn khí tiết của người làm quan. Qua các tình huống sân khấu giàu tính kịch, nhân cách, trí tuệ và cốt cách của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn được thể hiện rõ nét, lan tỏa những giá trị vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với xã hội hôm nay.

Sau 21 năm kể từ lần đầu đảm nhận vai Lê Quý Đôn, Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ánh Điện tiếp tục hóa thân vào nhân vật. Ông cho biết, cảm xúc vẫn vẹn nguyên như lần đầu hóa thân vào nhân vật. Theo ông, Lê Quý Đôn không chỉ là một nhân vật lịch sử mà còn là danh nhân có tầm vóc lớn về học thuật và nhân cách. Vì vậy, điều khó nhất đối với người diễn viên không phải là tái hiện hình dáng bên ngoài mà là làm toát lên cốt cách, trí tuệ và khí tiết của nhân vật qua từng câu hát, ánh mắt, động tác.

Các nghệ sĩ trao đổi phương án thể hiện nhân vật trong quá trình tập luyện vở Chèo.

Để hoàn thành vai diễn, ông dành nhiều thời gian nghiên cứu các công trình về cuộc đời, sự nghiệp của Lê Quý Đôn, đồng thời trao đổi với các nhà nghiên cứu và đồng nghiệp nhằm hoàn thiện cách thể hiện nhân vật. “Thời gian chuẩn bị không nhiều, nhưng anh em nghệ sĩ đều nỗ lực để mang đến một hình tượng Lê Quý Đôn gần gũi, chân thực, giúp khán giả hôm nay cảm nhận rõ hơn tầm vóc của một danh nhân văn hóa thế giới”, Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ánh Điện bày tỏ.

Không chỉ các nghệ sĩ gạo cội, nhiều diễn viên trẻ cũng coi đây là cơ hội đặc biệt để trưởng thành. Diễn viên Hoàng Thị Lan Hương (sinh năm 1992), đảm nhận vai con gái nhà bác học cho biết: Được đứng chung sân khấu với các nghệ sĩ đi trước trong một vở diễn về danh nhân của quê hương là niềm vinh dự đối với tôi. Qua quá trình tập luyện, tôi học hỏi được rất nhiều từ các thế hệ nghệ sĩ, đồng thời càng hiểu hơn về cuộc đời, nhân cách và những giá trị mà Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn để lại. Tôi sẽ cố gắng hoàn thành tốt vai diễn của mình.

Theo Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Quang Lai, Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Hưng Yên, ngay sau khi nhận kế hoạch của tỉnh về tổ chức các hoạt động kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, đơn vị đã chỉ đạo Đoàn Nghệ thuật 1 tập trung toàn bộ lực lượng triển khai phục dựng vở diễn. Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Quang Lai chia sẻ: Việc phục dựng không đơn thuần là dựng lại một vở diễn đã thành công mà là tiếp tục làm mới tác phẩm trên cơ sở giữ gìn những giá trị nghệ thuật đã được khẳng định, đồng thời nâng cao chất lượng để phù hợp với không gian biểu diễn và nhu cầu thưởng thức của công chúng hôm nay. Nhà hát đã mời Nghệ sĩ Nhân dân Lê Hùng trực tiếp đạo diễn, cùng các nghệ sĩ rà soát, chỉnh lý các lớp diễn, làn điệu và chi tiết dàn dựng để vở diễn đạt chất lượng nghệ thuật cao nhất trước khi phục vụ nhân dân trong và ngoài tỉnh.

Các nhạc công tập luyện phần âm nhạc vở Chèo "Bảng nhãn Lê Quý Đôn".

Theo kế hoạch, vở diễn sẽ hoàn thiện trong trung tuần tháng 7 để công diễn vào cuối tháng, sau đó tiếp tục lưu diễn tại nhiều địa phương trong tháng 7 và tháng 8, góp phần đưa hình tượng Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đến gần hơn với đông đảo công chúng.Việc phục dựng vở Chèo “Bảng nhãn Lê Quý Đôn” không chỉ đưa một tác phẩm nghệ thuật xuất sắc trở lại với ánh đèn sân khấu mà còn thể hiện trách nhiệm của những người làm nghệ thuật trong việc gìn giữ, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa của quê hương Hưng Yên. Qua những làn điệu Chèo mộc mạc mà sâu lắng, hình tượng vị đại khoa, nhà bác học của dân tộc được tái hiện sinh động, góp phần bồi đắp truyền thống hiếu học, khơi dậy niềm tự hào về vùng đất văn hiến Hưng Yên, đồng thời tiếp tục lan tỏa tinh thần trọng tri thức và các giá trị nhân văn cao đẹp của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn đến các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nguồn: baohungyen.vn