Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương chủ trì cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ngày 18-3-2026 _Ảnh: TTXVN

Trong những năm đầu tiến hành công cuộc đổi mới, Đảng ta xác định đấu tranh chống tham nhũng là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp đấu tranh cách mạng, góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng Đảng và kiện toàn bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực hiện quyền dân chủ của Nhân dân(3). Qua 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, Đảng ta xác định phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc(4). Đặc biệt, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 21-8-2006, của Hội nghị Trung ương 3 khóa X, “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” (Nghị quyết Trung ương 3, khóa X), nhận thức, lý luận và các phương châm, nguyên tắc, biện pháp phòng, chống tham nhũng ngày càng hoàn thiện. Việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng (nay là Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực) do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng Ban Chỉ đạo và thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã góp phần bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với công tác này. Đồng thời, qua thực tiễn đấu tranh đã mở rộng phạm vi phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và mở rộng hoạt động phòng, chống tham nhũng, lãng phí ra ngoài khu vực nhà nước, bảo đảm bao phủ toàn diện, phòng, chống nạn tham nhũng từ gốc. Cuộc đấu tranh đã trở thành một phong trào mạnh mẽ trong phạm vi cả nước từ cấp Trung ương đến các cấp địa phương, có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng, hưởng ứng của Nhân dân. Qua đó, kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và sự kiểm soát quyền lực ngày càng được tăng cường, xử lý đồng bộ theo quy định của Đảng và quy định của pháp luật.

Công tác phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm tham nhũng có nhiều chuyển biến tích cực, phối hợp đồng bộ và hiệu quả hơn, từ nhận thức, quan điểm, cách tiếp cận đến cách làm, biện pháp xử lý. Tuy nhiên, ở một số nơi, có thời điểm công tác phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm tham nhũng chưa thực sự được như kỳ vọng. Qua các nhiệm kỳ đại hội Đảng gần đây, thực hiện quan điểm xử lý nghiêm minh, nhưng bảo đảm tính nhân văn, thuyết phục với chủ trương phân loại, phân hóa đối tượng trong vụ án để chứng minh tội phạm tham nhũng, chứng minh yếu tố vụ lợi, chiếm đoạt trong vụ án kinh tế, tham nhũng, chức vụ; đồng thời, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả đã góp phần thu hồi tài sản tham nhũng, thất thoát cho Nhà nước tốt hơn, nhanh hơn trước. Với quan điểm, nhận thức và cách làm nêu trên, trong thời gian qua chúng ta đã phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực rất lớn với tính chất phức tạp trên lĩnh vực liên quan đến đất đai, ngân hàng, chứng khoán, phát hành trái phiếu, y tế, giáo dục, năng lượng điện, đầu tư công... Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thời gian qua đã khẳng định “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ” và đã có tác dụng răn đe, cảnh tỉnh mạnh mẽ trong xã hội cũng như trong hệ thống chính trị; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ được nâng cao. Công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trở thành một nội dung cốt lõi của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, làm tốt sẽ được dân tin, đồng tình ủng hộ, là yếu tố quyết định thành công của cách mạng, như phát biểu kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, đã chỉ rõ: “Chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không kìm hãm, mà thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; xử lý cán bộ sai phạm không làm yếu Đảng, mà làm Đảng ta ngày càng mạnh hơn”(5). Xây dựng, chỉnh đốn Đảng để nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là phải phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước và mục tiêu cuối cùng là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, góp phần tích cực đưa dân tộc, đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen. Hòa bình, hợp tác, phát triển vẫn là xu thế lớn, song đứng trước nhiều thách thức mới. Các nước lớn tiếp tục điều chỉnh chiến lược, vừa cạnh tranh, vừa hợp tác, thỏa hiệp, song cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt hơn. Sau 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới, nhưng vẫn còn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, có mặt gay gắt, nặng nề hơn so với giai đoạn trước, đặc biệt là bốn nguy cơ được Đảng ta chỉ ra đã từng bước được khắc phục, song có mặt còn diễn biến phức tạp(6). Qua tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) đã xác định bên cạnh kết quả đạt được, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức lớn, nhất là: Vẫn còn một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng, rèn luyện, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có biểu hiện đùn đẩy, né tránh, sợ sai, không dám làm. Thể chế, pháp luật trên một số lĩnh vực vẫn còn sơ hở, bất cập. Việc thực hiện một số giải pháp phòng ngừa chưa thực chất, hiệu quả. Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên một số lĩnh vực vẫn còn phức tạp, nghiêm trọng, nhiều vi phạm có tính phổ biến, lặp đi lặp lại kéo dài; một số vụ, việc có sự cấu kết, móc nối giữa cán bộ thoái hóa, biến chất với doanh nghiệp, hình thành “nhóm lợi ích” để trục lợi, thậm chí chi phối, lũng đoạn quyền lực, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, gây bức xúc trong dư luận và Nhân dân.

Để phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới với 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước(7), đòi hỏi công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đáp ứng được yêu cầu mới. Vì vậy, ngay từ đầu nhiệm kỳ, Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW, “Về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới” (viết tắt là Nghị quyết số 04-NQ/TW). Nghị quyết thể hiện rõ tinh thần tạo bước tiến mạnh, đột phá lớn về tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh công cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” trong giai đoạn mới với tư duy, cách làm mới. Với mục tiêu được xác định là tiếp tục kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhưng phải đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới và gắn với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững; góp phần tạo môi trường minh bạch, hành lang pháp lý an toàn để đa số người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh; cán bộ, đảng viên mạnh dạn đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung và người không trung thực, kẻ gian, bất chính phải biết sợ, không dám sai phạm.

Như vậy, trong thời gian tới phải tiếp tục kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; quyết tâm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; xây dựng Nhà nước liêm chính, kiến tạo phát triển và phục vụ Nhân dân, tăng cường tính minh bạch trong đời sống xã hội; bảo đảm cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước. Nhiệm vụ, giải pháp trong giai đoạn mới cần có sự kế thừa, phát triển, bổ sung phương châm, nguyên tắc, biện pháp và cách làm mới trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong thời gian qua và phải chọn đúng trọng tâm, khâu đột phá, vấn đề tồn tại kéo dài để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đặc biệt là phải thực hiện được 05 quan điểm và 07 nhiệm vụ, giải pháp được nêu trong Nghị quyết số 04-NQ/TW. Các giải pháp trọng tâm là:

Thứ nhất, Đảng tiếp tục lãnh đạo trực tiếp, toàn diện công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ở các cấp; tiếp tục tăng cường kiểm soát kỷ luật, kỷ cương trong Đảng, phát huy tính nêu gương và trách nhiệm, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy.

Thực tiễn cho thấy, kết quả của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phụ thuộc rất lớn vào vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cấp. Nơi nào, ngành nào, đơn vị nào mà người đứng đầu gương mẫu, trách nhiệm, bản lĩnh trong đấu tranh với cái sai, dám bảo vệ cái đúng và quan tâm coi trọng công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thì ở đó sẽ có sự chuyển biến tích cực, kết quả phòng và chống sẽ tốt hơn.

Do đó, Nghị quyết số 04-NQ/TW đưa ra yêu cầu, nhiệm vụ cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chủ động phòng ngừa, thường xuyên tự kiểm tra, giám sát, phát hiện, xử lý từ sớm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, ngay từ cơ sở, chi bộ. Xử lý nghiêm người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, giám sát để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc bao che, cản trở việc phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời, có cơ chế khuyến khích, bảo vệ tổ chức, cá nhân, người đứng đầu chủ động phát hiện, xử lý kịp thời tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ đơn vị, cơ quan, tổ chức.

Nâng cao vai trò, trách nhiệm, sức chiến đấu của chi bộ, tổ chức cơ sở đảng; tăng cường quản lý, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ và quan hệ xã hội của đảng viên; chủ động phòng ngừa, kịp thời kiểm tra, giám sát, xử lý khi có dấu hiệu vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Thường xuyên tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kiên trì xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Biện pháp giáo dục tốt nhất đó là sự gương mẫu, trách nhiệm, nói đi đôi với làm của người đứng đầu và tập thể lãnh đạo các cấp, các ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Phải phấn đấu thực hiện công bằng, hợp lý giữa quyền hạn và trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Đồng chí Lê Minh Trí, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương, Trưởng Đoàn Kiểm tra, giám sát số 22 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Cà Mau, ngày 19-3-2026 _Nguồn: baocamau.vn

Thứ hai, tăng cường xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, minh bạch, khả thi, với cơ chế tổ chức thực hiện nhất quán, rõ trách nhiệm để ngăn ngừa không thể tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là cụ thể hóa, thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp về quản lý kinh tế - xã hội và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định trong văn kiện Đại hội và Nghị quyết số 04-NQ/ TW(8). Tiếp tục thực hiện kết luận của Tổng Bí thư - Trưởng Ban Chỉ đạo tại các Phiên họp của Ban Chỉ đạo về cụ thể hóa quan điểm, chủ trương xử lý vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực liên quan đến khu vực kinh tế tư nhân, có hướng dẫn xác định hậu quả của hành vi gây lãng phí để áp dụng trong xử lý tội phạm vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả chủ trương, chính sách, nghị quyết, quy định mới vừa được ban hành(9), đặc biệt là Nghị quyết số 29/2026/QH16, ngày 24-4-2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án tồn đọng, kéo dài. Bên cạnh đó, khẩn trương hoàn thành việc rà soát, sửa đổi, bổ sung, ban hành mới văn bản pháp luật bảo đảm cơ sở pháp lý đồng bộ cho hoạt động của bộ máy nhà nước theo mô hình chính quyền 3 cấp.

Với 3 mục tiêu phấn đấu: giữ vững hòa bình, ổn định xã hội; phát triển nhanh và bền vững; chăm lo, nâng cao mức sống của nhân dân thì hiện nay chính sách, pháp luật phục vụ phát triển chưa nhiều so với chính sách, pháp luật nhằm quản lý kiểm soát, nên trong nhiệm kỳ Đại hội XIV của Đảng cần tập trung nghiên cứu, xây dựng và ban hành nhiều chính sách, pháp luật tạo động lực phát triển, thu hút nguồn lực, khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo và kiến tạo phát triển; đồng thời, phải bảo đảm tạo hành lang pháp lý an toàn, hạn chế rủi ro đối với người thực hiện. Nếu có khoảng trống thì kẻ xấu sẽ lợi dụng vi phạm; không có hành lang pháp lý bảo đảm an toàn thì người tốt sẽ có tâm lý lo sợ rủi ro, không dám năng động, sáng tạo, không có động lực phấn đấu trong thực hiện nhiệm vụ. Do đó, cần tiếp tục rà soát và kịp thời ban hành văn bản pháp lý, bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất và đầy đủ trong hệ thống pháp luật. Trong xây dựng chính sách, pháp luật phải xử lý hài hòa 2 yêu cầu: 1- Quản lý, kiểm soát, minh bạch và nghiêm minh để người xấu phải biết sợ; 2- Phát huy năng động, đổi mới sáng tạo, tạo động lực kiến tạo phát triển đất nước và để người tốt an tâm, phấn khởi làm việc, đóng góp.

Thứ ba, đổi mới tư duy, phương pháp công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử và nguyên tắc xử lý vi phạm.

Phải tăng cường giám sát thường xuyên, ngay từ đầu chủ trương, chính sách của Đảng, dự án, công trình quan trọng. Chủ động nhận diện, điều tra, xử lý đồng bộ, kịp thời vi phạm trong các lĩnh vực mới, trọng yếu, then chốt; kiên quyết ngăn chặn, không để hình thành “nhóm lợi ích” trục lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Để vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phải bảo đảm nguyên tắc: “xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời, bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”(10).

Việc bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp là nhằm bảo vệ người đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, khuyến khích kiến tạo phát triển. Việc xử lý sai phạm được thực hiện theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức; trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.

Đối với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số - lĩnh vực quan trọng, là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, nhưng có thể tiềm ẩn nguy cơ rủi ro trong nghiên cứu, thử nhiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ mới, cần có quan điểm, biện pháp phù hợp, vừa bảo vệ, miễn, loại trừ trách nhiệm theo nguyên tắc quy định tại Luật Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và pháp luật liên quan, yêu cầu kịp thời thông tin, báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền về nguy cơ rủi ro phát sinh trong quá trình thử nghiệm có kiểm soát và thực hiện biện pháp phòng ngừa, hạn chế mức độ thiệt hại có thể xảy ra, vừa bảo đảm phòng, chống thất thoát, hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Do đó, cần sớm sửa đổi pháp luật về hình sự, dân sự, hành chính và pháp luật liên quan về miễn trách nhiệm, loại trừ trách nhiệm dân sự, hành chính, hình sự để loại trừ trách nhiệm pháp lý đối với người gặp rủi ro, vô ý gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung; xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.

Thứ tư, đẩy mạnh phòng ngừa: phòng ngừa từ gốc là căn bản; kiểm soát quyền lực là cốt lõi, là trụ cột xuyên suốt; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trọng tâm.

Trong đó, cần thực hiện nhiệm vụ, giải pháp bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính để “không muốn” tham nhũng; bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch để “không thể” tham nhũng; bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh để “không dám” tham nhũng; bằng chính sách đãi ngộ hợp lý để “không cần” tham nhũng. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, bảo đảm nghiêm minh, rõ trách nhiệm; tập trung rà soát, bổ sung, điều chỉnh, khắc phục kịp thời sơ hở, bấp cập, tạo môi trường chính trị, pháp lý minh bạch, ổn định, an toàn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, phục vụ phát triển. Kiên trì xây dựng, thực hành văn hóa liêm chính, quyết tâm xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính. Tăng cường kiểm soát quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn, kiểm soát quyền lực của bộ máy chính quyền 3 cấp và lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, dư luận bức xúc. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và phải xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp. Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; công khai, minh bạch, nêu cao trách nhiệm giải trình, kiểm soát chặt chẽ, thực chất, hiệu quả tài sản, thu nhập của cán bộ. Thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, có cơ chế, lộ trình minh bạch tài sản trong toàn xã hội. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thứ năm, tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội cả về thời gian, cơ hội phát triển, nguồn lực và của cải, vật chất.

Trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đang lãnh đạo, chỉ đạo khơi thông, huy động mọi nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội thì yêu cầu quan trọng là tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội. Do đó, cần triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí và Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Tăng cường quản lý, sử dụng nguồn lực, nhất là đối với tài chính, tài sản công tiết kiệm, hiệu quả, bền vững. Rà soát có lộ trình và khẩn trương xử lý dứt điểm công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí; dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm toán, bản án có hiệu lực, không để lãng phí kéo dài. Quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, đơn vị hành chính các cấp. Kiểm tra, thanh tra, điều tra, xử lý nghiêm một số vụ việc điển hình về thất thoát, lãng phí để răn đe, cảnh báo, phòng ngừa chung. Chú trọng chống lãng phí thời gian, lãng phí cơ hội phát triển.

Thứ sáu, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội, giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp; hoạt động giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Tăng cường giám sát việc xây dựng và thực thi pháp luật; việc thực thi công vụ của người có chức vụ, quyền hạn; việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng, văn hóa liêm chính của cán bộ, đảng phí, tiêu cực và kiểm soát quyền lực thực sự hiệu lực, hiệu quả. Chủ động, kịp thời nắm bắt dư luận, giải quyết đến cùng kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo hợp pháp của Nhân dân. Đúng như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”, và phải “làm cho quần chúng khinh ghét tệ tham ô, lãng phí, quan liêu; biến hàng vạn, hàng triệu con mắt, lỗ tai cảnh giác của quần chúng thành những ngọn đèn pha soi sáng khắp mọi nơi, không để cho tệ tham ô, lãng phí, quan liêu còn chỗ ẩn nấp”(11).

Thứ bảy, tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả phối hợp hoạt động của cơ quan chức năng trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế về phòng, chống tội phạm, trong đó có tội phạm tham nhũng. Đồng thời, có kế hoạch đào tạo, rèn luyện nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này cả về năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu giai đoạn cách mạng hiện nay.

Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vừa là đường lối, chủ trương nhất quán của Đảng, vừa là yêu cầu của đổi mới, phát triển đất nước; vừa là mệnh lệnh chính trị và là sự đòi hỏi, tin tưởng, kỳ vọng của Nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên cần gương mẫu, tự soi, tự sửa, rèn luyện liêm chính; mỗi cơ quan cần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, kỷ luật; mỗi người dân tiếp tục đồng hành, giám sát và góp sức vào công cuộc quan trọng này, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thực sự liêm chính, phục vụ Nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đất nước như định hướng, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm./.

--------------------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 7, tr. 357 – 362
(2) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t. 13, tr. 418
(3) Xem: Ban Nội chính Trung ương: Tổng kết một số vấn đề lý luận - thực tiễn 30 năm đổi mới về phòng, chống tham nhũng, lãng phí (1986 - 2016), Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2016, tr. 25
(4) Xem: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, t. I, tr. 25
(5) GS. TS. Tô Lâm: “Kiên trì - quyết tâm - đồng thuận - toàn diện - đột phá trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng Đảng thực sự “là đạo đức, là văn minh”, đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”, Tạp chí Cộng sản, số 1075, tháng 12-2025, tr. 5
(6) Xem: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, t. II, tr. 19 - 20
(7) Xem: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Sđd, t. I, tr. 112
(8) Nghị quyết số 04-NQ/TW đưa ra nhiệm vụ: Sửa đổi Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật Đất đai và pháp luật liên quan, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn. Nghiên cứu xây dựng Luật về đăng ký tài sản; kịp thời sửa đổi Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật liên quan để thể chế hóa chủ trương, quan điểm mới của Đảng về chính sách miễn, giảm, loại trừ trách nhiệm hình sự, xử lý vi phạm, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
(9) Nghị quyết số 66-NQ/TW, ngày 30-4-2025, của Bộ Chính trị, “Về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”; Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024, của Bộ Chính trị, “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”; Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 4-5-2025, của Bộ Chính trị, “Về phát triển kinh tế tư nhân”; Kết luận số 14-KL/TW, ngày 22-9-2021, của Bộ Chính trị, “Về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung”...
(10) Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 3-4-2026, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, “về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới”.

Nguồn: Tapchicongsan.org.vn