Trước áp lực của cuộc sống và học tập, tình trạng học sinh gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần có xu hướng gia tăng. Thực tế này đặt ra yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong quan tâm, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ em, giúp các em kịp thời vượt qua những khó khăn về tâm lý.
Trẻ nhập viện điều trị tại Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình với những vết tích của hành vi tự hủy hoại bản thân.
Tại Khoa Suy nhược thần kinh, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình hiện có 15 học sinh trong lứa tuổi thanh, thiếu niên đang điều trị. Nhiều em nhập viện trong tình trạng suy nhược thần kinh nghiêm trọng, thường xuyên lo âu, bồn chồn kéo dài, kèm theo hành vi tự làm tổn thương bản thân. Những vết sẹo trên cánh tay không chỉ phản ánh tổn thương thể chất mà còn cho thấy những khó khăn về tinh thần mà các em đang phải đối mặt sau thời gian dài chịu áp lực từ cuộc sống và học tập. Qua thăm khám, các em được chẩn đoán mắc rối loạn cảm xúc, hành vi khởi phát ở tuổi thanh, thiếu niên.
Đang học lớp 11, N.Y.N có hành vi tự làm tổn thương bản thân nên được gia đình đưa đến Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình thăm khám và được chẩn đoán mắc rối loạn cảm xúc, hành vi khởi phát. Chia sẻ về tình trạng của mình, N.Y.N cho biết: Trước khi vào đây, lúc nào em cũng cảm thấy bồn chồn, lo lắng. Việc học chiếm nhiều thời gian, em ít có thời gian để làm những việc khác. Em thấy cuộc sống có nhiều nỗi lo mà em không thể tự giải quyết được.
L.N.N.A xã Tiền Hải nhập viện với những vết tích tự hủy hoại bản thân.
Cùng điều trị với N.Y.N là L.N.N.A, cũng học sinh lớp 11, có hành vi nhiều lần tự làm tổn thương bản thân. Lo lắng trước tình trạng của con, gia đình đưa L.N.N.A nhập viện điều trị. Chia sẻ về những khó khăn của mình, L.N.N.A cho biết: Em cũng không biết tại sao mình lại làm thế! Em chỉ thấy mình hay lo lắng mà không thể giải tỏa. Trên lớp em cũng không muốn chơi với ai. Ở nhà thì khó tâm sự với ông bà, bố mẹ.
Bên cạnh khối lượng kiến thức học tập, không ít học sinh còn chịu áp lực từ sự kỳ vọng quá lớn của gia đình, những mối quan hệ bạn bè và việc thiếu không gian chia sẻ, giải tỏa cảm xúc. Đây là những yếu tố có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần nếu không được nhận diện và hỗ trợ kịp thời.
Nhân viên Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình tư vấn tâm lý cho bệnh nhân.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Lâm Văn Hoàng, Phó trưởng Khoa Suy nhược thần kinh, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình: Thời gian gần đây, số lượng trẻ em trong lứa tuổi học sinh đến khám, điều trị các rối loạn tâm thần có chiều hướng gia tăng. Nguyên nhân dẫn đến các rối loạn tâm thần ở lứa tuổi học đường rất đa dạng. Bên cạnh các yếu tố di truyền hoặc thể chất sẵn có, nhiều trường hợp có liên quan đến áp lực học tập quá lớn, sự thiếu kết nối trong gia đình hoặc những sang chấn từ môi trường xung quanh như bạo lực học đường, thiếu sự cảm thông và chia sẻ. Nhiều em đến viện khi tình trạng đã khá nặng, xuất hiện những biểu hiện đáng lo ngại như ý nghĩ tự tử, ý muốn làm hại người khác hoặc hành vi tự làm tổn thương bản thân. Đáng chú ý, các dấu hiệu bất thường về sức khỏe tâm thần ở lứa tuổi này có thể bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong cảm xúc và sinh hoạt hằng ngày. Đó có thể là tâm trạng thay đổi thất thường, từ vui vẻ chuyển sang thu mình, ít nói hoặc dễ cáu gắt; chế độ ăn, ngủ thay đổi như mất ngủ, chán ăn; hoặc xuất hiện những hành vi tiêu cực. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu này có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện và hỗ trợ trẻ kịp thời.
Để giúp các em vượt qua giai đoạn khó khăn, theo các bác sĩ, bên cạnh điều trị bằng thuốc và trị liệu tâm lý theo chỉ định chuyên môn, sự đồng hành của gia đình và nhà trường giữ vai trò quan trọng. Cha mẹ cần thường xuyên quan tâm, quan sát những thay đổi trong cảm xúc, hành vi và sinh hoạt của con để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, từ đó tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng. Gia đình và nhà trường cần xây dựng môi trường an toàn, yêu thương, nơi trẻ được lắng nghe, tôn trọng và chia sẻ, giúp các em giải tỏa áp lực, từng bước lấy lại sự cân bằng trong cuộc sống.
Việc cấm hoàn toàn trẻ sử dụng thiết bị công nghệ hoặc áp đặt những yêu cầu quá mức đôi khi có thể phản tác dụng, làm gia tăng khoảng cách giữa cha mẹ và con cái. Thay vào đó, cha mẹ cần hướng dẫn con sử dụng thiết bị thông minh hợp lý, đồng thời tạo dựng niềm tin, trở thành chỗ dựa tinh thần để trẻ có thể cởi mở chia sẻ những khó khăn, vướng mắc của mình. Khi nhận thấy trẻ có biểu hiện bất thường kéo dài hoặc có nguy cơ gây tổn hại cho bản thân, gia đình cần chủ động tìm đến cơ sở y tế hoặc chuyên gia phù hợp để được tư vấn, hỗ trợ.
Trong nhịp sống hiện đại, áp lực thành tích học tập cùng những kỳ vọng từ bản thân, gia đình và xã hội có thể trở thành gánh nặng đối với học sinh. Để trẻ phát triển khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần, các em không chỉ cần được chăm sóc mà còn cần được thấu hiểu, lắng nghe và đồng hành. Sự quan tâm đúng lúc của gia đình, nhà trường và xã hội sẽ góp phần giúp trẻ vượt qua khó khăn, tự tin bước tiếp trên hành trình trưởng thành.
Nguồn: baohungyen.vn