Cựu chiến binh Phạm Bình Hãn (thôn 7, xã Thái Thụy) vinh dự được nhận Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng.

*Cựu chiến binh Phạm Bình Hãn - Những ngày giữ hành lang chiến dịch Điện Biên

Trong không khí cả nước hướng về kỷ niệm 72 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 – 7/5/2026), chúng tôi tìm gặp Đại tá, cựu chiến binh Phạm Bình Hãn (thôn 7, xã Thái Thụy). Ở tuổi xế chiều, mái tóc bạc trắng, nhưng khi nhắc đến những năm tháng tham gia chiến dịch lịch sử, ánh mắt ông vẫn ánh lên niềm xúc động.

Ông chậm rãi nhớ lại: Năm 1950, khi mới 15 tuổi, tôi xung phong nhập ngũ cùng hàng nghìn thanh niên Hưng Yên với quyết tâm “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ”. Ban đầu là học viên thiếu sinh quân, sau đó tôi được phân công làm thư ký tại Đại đội 29, Tiểu đoàn 183, Trung đoàn 246. Đến năm 1951, tôi tham gia chiến đấu tại Bắc Giang. Sau chiến dịch, tôi trở về căn cứ Việt Bắc - cái nôi của cách mạng, nơi hun đúc ý chí và niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ trước khi bước vào những trận đánh lớn.

Cuối năm 1953, khi Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ nhằm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của thực dân Pháp ở Tây Bắc, đơn vị của ông Hãn nhận lệnh hành quân, phối hợp với lực lượng của Đại đoàn 304 bảo vệ hành lang và vành đai chiến dịch. Thời điểm đó, thực dân Pháp tăng cường không quân đánh phá ác liệt các tuyến đường lên Tây Bắc nhằm cắt đứt sự chi viện từ hậu phương. Vượt qua “mưa bom, bão đạn”, đơn vị hành quân qua phà Âu Lâu, đèo Lũng Lô đến Lai Châu.

Đầu năm 1954, hầu hết các khu vực phía Bắc Lai Châu như Mù Su, Mù Cả, Mường Tè, Mường Nhé, Mường Chà... đều bị phỉ chiếm đóng. Thực hiện chủ trương của Trung ương Đảng và Khu ủy Tây Bắc, đơn vị của ông cùng bộ đội địa phương thực hiện “ba cùng” với nhân dân, vạch trần tội ác của giặc Pháp và tay sai hại nước, hại dân; tuyên truyền, giải thích chính sách khoan hồng của Chính phủ, đồng thời kêu gọi phỉ nộp vũ khí đầu hàng. Được giác ngộ, nhiều gia đình đã tự giác vào rừng gọi chồng, con, em bỏ hàng ngũ phỉ, mang súng về với cách mạng. Cuối tháng 4/1954, nhiều cụm phỉ bị đánh tan, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung.

Cựu chiến binh Phạm Bình Hãn (thôn 7, xã Thái Thụy) hào hứng kể về chiến dịch Điện Biên Phủ.

“Tôi không thể nào quên, đầu tháng 5/1954, đơn vị chúng tôi nhận lệnh hành quân cấp tốc ra hành lang. Vừa vượt qua sông Nậm Rốm, chúng tôi nhận tin tướng De Castries cùng toàn bộ Bộ Tham mưu và binh lính của thực dân Pháp ở Điện Biên Phủ ra đầu hàng. Cả đơn vị vỡ òa trong niềm vui và hạnh phúc” - ông Hãn xúc động nhớ lại. Giữa núi rừng Tây Bắc, tiếng reo hò vang dội, ai nấy đều nghẹn ngào, xúc động. Nhận định địch có thể nhảy dù xuống Sơn La, đơn vị ông tiến về sân bay Nà Sản đóng chốt tại đây.

Cựu chiến binh Phạm Bình Hãn (thôn 7, xã Thái Thụy) nói chuyện cùng cô và trò trường Mầm non Thụy Hà về chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Đại tá Phạm Bình Hãn tiếp tục công tác trong quân đội, đảm nhiệm nhiều cương vị. Năm 1985, ông làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia. Trải qua 40 năm quân ngũ, đến năm 1990, ông nghỉ hưu. Với những đóng góp to lớn, ông được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Quân kỳ Quyết thắng, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba.

Không chỉ Đại tá Phạm Bình Hãn, quê hương Thái Thụy có nhiều người con từng trải qua những năm tháng chiến tranh ác liệt, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ. Hiện nay, xã còn 2 cựu chiến binh trực tiếp tham gia chiến dịch. Chiến tranh đã lùi xa, mái đầu người lính năm xưa đã bạc, nhưng ký ức về Chiến dịch Điện Biên Phủ vẫn vẹn nguyên, khắc sâu trong tâm trí. Họ là những chứng nhân sống, là tấm gương về lòng quả cảm và ý chí kiên cường.

*Cựu chiến binh Phạm Văn Cư - Người lính bộc phá năm ấy

Dù đã ở độ tuổi 90 nhưng trong tâm thức của cựu chiến binh Phạm Văn Cư, thôn Vị Giang, xã Hồng Minh (tỉnh Hưng Yên), người đã từng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ mà chúng tôi được gặp gỡ, trò chuyện vẫn vẹn nguyên ký ức về những năm tháng hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ với chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Cựu chiến binh Phạm Văn Cư, thôn Vị Giang, xã Hồng Minh (đứng thứ nhất bên tay trái) cùng cán bộ xã xem lại tư liệu thời chiến tại di tích lịch sử cách mạng Trường Vị Sĩ.

Năm 1953, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt nhất, chàng thanh niên Phạm Văn Cư khi ấy mới tròn 17 tuổi đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ông được biên chế vào Đại đội 606, Tiểu đoàn 166, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 và hành quân lên Tây Bắc. Những ngày đầu, ông là chiến sĩ bộ binh, trực tiếp tham gia kéo pháo vào trận địa. Sau đó, ông chuyển sang làm chiến sĩ bộc phá, đối mặt với hiểm nguy cận kề khi phải phá hàng rào thép gai, lô cốt của địch dưới làn đạn dày đặc.

Cựu chiến binh Phạm Văn Cư, thôn Vị Giang, xã Hồng Minh giới thiệu tư liệu Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cựu chiến binh Phạm Văn Cư nhớ lại: Đồi D được thực dân Pháp xây dựng thành vị trí tiền tiêu của dãy đồi phía Đông, che chắn, bảo vệ sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ và sân bay Mường Thanh. Chúng cho xây dựng công trình phòng thủ vô cùng vững chắc, lợi hại và bố trí một tiểu đoàn rất thiện chiến chiếm giữ. Phía quân ta xác định việc đánh chiếm dãy cao điểm phía Đông, trong đó có cao điểm D1 là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong đợt tấn công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đúng 17 giờ ngày 30/3/1954, các cỡ pháo của quân ta đồng loạt dội xuống đồi D1 và các cao điểm phía Đông khu trung tâm Mường Thanh. Trong vòng 30 phút chiến đấu, đơn vị chúng tôi đã chiếm được đồi D1. Sáng hôm sau, quân Pháp phản kích kết hợp với không quân hòng đánh chiếm lại cứ điểm, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt. Sau 2 ngày, quân ta làm chủ hoàn toàn cứ điểm đồi D1.

Thời điểm diễn ra chiến dịch, thời tiết bất lợi, mưa nhiều. Có những đoạn giao thông hào ngập nước, bộ đội ta phải dầm mưa, giành giật với địch từng mét giao thông hào. Ông Cư kể thêm: Tôi được cử làm tổ viên tổ bộc phá với nhiệm vụ phá các lớp rào dây thép gai, mở đường cho bộ đội ta tiến đánh vào sở chỉ huy, tiêu diệt cứ điểm địch. Nhận thức được tầm quan trọng của nhiệm vụ, tôi cùng anh em trong tổ trực tiếp đi trinh sát địa hình, nghiên cứu hướng tiến công và nhanh chóng lao lên quãng đường 30m tiếp cận hàng rào, đặt ống bộc phá mặc cho mưa bom, bão đạn của quân thù. Một tiếng nổ đã phá tung hàng rào của địch chừng 5m, tạo điều kiện thuận lợi cho quân ta tấn công.

Cựu chiến binh Phạm Văn Cư, thôn Vị Giang, xã Hồng Minh kể lại những trận đánh lịch sử tại Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đời sống bộ đội khi ấy thiếu thốn đến cùng cực. Những bữa cơm chỉ có vài nắm nhỏ, độn thêm sắn hoặc củ rừng nhưng không ai than vãn. Trong gian khó, tình đồng đội và ý chí chiến đấu lại càng bền chặt hơn bao giờ hết. “Đói, rét, mệt nhưng ai cũng quyết tâm. Chỉ nghĩ làm sao đánh thắng để còn trở về”- ông Cư chia sẻ.

Sau những ngày chiến đấu giằng co, chiến dịch bước vào giai đoạn quyết định. Chiều 7/5/1954, lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” của Quân đội nhân dân Việt Nam tung bay trên nóc hầm tướng De Castries, cả chiến trường như vỡ òa trong niềm vui chiến thắng. Ông Cư xúc động chia sẻ: Khi biết tin thắng trận, chúng tôi vui sướng biết nhường nào. Anh em ôm chầm lấy nhau, ai cũng rơm rớm nước mắt, cùng hô vang “Hoan hô Bác Hồ, hoan hô Tướng Giáp".

Đó không chỉ là niềm vui của những người lính vừa bước ra từ lằn ranh sinh tử mà còn là khoảnh khắc mở ra một trang sử mới cho dân tộc, trang sử của độc lập và tự do. Chính vì những hy sinh đó, năm 2024, ở tuổi 90, với 65 năm tuổi Đảng, ông Cư vẫn minh mẫn, tự hào khi được tham dự lễ kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, như một lần nữa được sống lại những tháng ngày lịch sử.

Chia sẻ về người đảng viên lão thành, bà Nguyễn Thị Huệ, thôn Vị Giang, xã Hồng Minh xúc động cho biết: Ông Phạm Văn Cư không chỉ là một cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ mà còn là tấm gương sáng về phẩm chất, ý chí của người đảng viên. Suốt nhiều năm qua, ông luôn gương mẫu, tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Những câu chuyện của ông là bài học sống động về lòng yêu nước, về sự hy sinh cao cả của thế hệ cha anh.

Chiến tranh qua đi, người hiến dâng thân mình, hòa vào đất trời Tây Bắc, người trở về xây dựng quê hương. Hôm nay, những chiến sĩ Điện Biên như ông Phạm Văn Cư đã ở độ tuổi xưa nay hiếm, sống cuộc đời giản dị với tấm áo bộ đội đã bạc màu. Song, ở ông vẫn toát lên tinh thần chiến đấu quả cảm, sự xả thân trọn vẹn vì mục tiêu, lý tưởng giải phóng dân tộc, mang lại độc lập, tự do cho đất nước, hạnh phúc cho nhân dân.

Nguồn: Baohungyen.vn