Gần 60 năm sau ngày được viết từ chiến trường Long An, những lá thư của liệt sĩ Trần Trọng Khắc (còn gọi là Trần Trung Khắc, quê thôn Cốc Ngang, xã Phạm Ngũ Lão, nay là thôn Tiên Quán, xã Lương Bằng) vẫn vẹn nguyên tình yêu quê hương, gia đình, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến của một thế hệ thanh niên sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho độc lập dân tộc. Được gia đình gìn giữ suốt hơn nửa thế kỷ trước khi hiến tặng Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, những dòng thư mộc mạc ấy hôm nay tiếp tục kể câu chuyện xúc động về một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.
.jpg)
Ảnh chân dung liệt sĩ Trần Trọng Khắc sau khi được gia đình phục chế.
Trong không gian trưng bày của Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, ông Trần Trọng Dĩu cùng các con, các cháu lặng lẽ dừng chân trước tủ kính lưu giữ hai bức thư của người anh trai - liệt sĩ Trần Trọng Khắc. Những trang giấy đã ngả màu theo năm tháng, nét mực không còn đậm như thuở ban đầu, nhưng mỗi dòng chữ vẫn gợi về hình ảnh người anh cả của gia đình trong ngày lên đường nhập ngũ.
Hiện nay, hai bức thư đề ngày 12/5/1969 và 20/5/1969 của liệt sĩ Trần Trọng Khắc đang được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh. Trong đó, bức thư đề ngày 20/5/1969 là một trong những lá thư cuối cùng anh gửi về quê nhà trước khi anh dũng hy sinh trên chiến trường Long An. Suốt hơn nửa thế kỷ, gia đình nâng niu gìn giữ hai kỷ vật như báu vật trước khi trao tặng Bảo tàng tỉnh để được bảo quản lâu dài và phát huy giá trị lịch sử.
Liệt sĩ Trần Trọng Khắc sinh năm 1949 trong một gia đình có truyền thống cách mạng, là anh cả của tám anh chị em. Tháng 12/1967, khi vừa ngoài 18 tuổi, anh lên đường nhập ngũ. Sau chặng hành quân gian khổ trên tuyến đường Trường Sơn, anh chiến đấu tại Tiểu đoàn 267, Quân khu 8, trên chiến trường Long An.
Bức thư được viết sau gần hai năm xa quê. Qua từng dòng chữ, người chiến sĩ trẻ kể về cuộc sống nơi chiến trường, ân cần hỏi thăm cha mẹ, các em và động viên gia đình yên tâm lao động, sản xuất. Giọng văn bình thản, lạc quan, không một lời than vãn về những gian khổ nơi chiến trường.
.jpg)
Hai bức thư của liệt sĩ Trần Trọng Khắc gửi về gia đình, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Hưng Yên.
Giữa những dòng viết về nhiệm vụ chiến đấu, người đọc bắt gặp những tình cảm rất đỗi đời thường của chàng trai mới ngoài đôi mươi. Anh không quên gửi lời hỏi thăm "cô Ty": "Con gửi lời hỏi thăm cô Ty nếu cô ấy đến chơi thì bố mẹ cũng cho cô ấy biết con hiện nay ở chiến trường...". Theo người thân, cô Ty là người anh thương mến trước ngày nhập ngũ. Chi tiết nhỏ ấy khiến bức thư trở nên gần gũi, chân thực hơn, lưu giữ những ước mơ bình dị của tuổi trẻ giữa khói lửa chiến tranh.
Ẩn sau những lời thăm hỏi gia đình là lý tưởng cách mạng và ý chí chiến đấu của thế hệ thanh niên thời chống Mỹ. Ở cuối bức thư, người chiến sĩ trẻ viết: "...Càng nghĩ con càng căm thù bọn cướp nước, càng sôi sục, thù này trả cho xong...". Chỉ một câu ngắn nhưng đã khắc họa rõ tinh thần quyết chiến, quyết thắng, ý chí không khuất phục trước kẻ thù và niềm tin son sắt vào ngày đất nước thống nhất.
Ít ngày sau khi viết bức thư ấy, liệt sĩ Trần Trọng Khắc anh dũng hy sinh trong trận đánh tại thị trấn Thủ Thừa, tỉnh Long An khi đang giữ cương vị Tiểu đội trưởng, cấp bậc Thượng sĩ. Mãi đến năm 1973, gia đình mới nhận được giấy báo tử. Trong những năm tháng mòn mỏi chờ tin, cha mẹ và các em vẫn nuôi hy vọng người con cả còn sống, sẽ có ngày trở về. Những lá thư từ chiến trường vì thế trở thành sợi dây nối liền hậu phương với tiền tuyến, là nguồn động viên để gia đình vượt qua nỗi nhớ thương và sự chờ đợi khắc khoải.
.jpg)
Người thân liệt sĩ Trần Trọng Khắc thăm Bảo tàng tỉnh Hưng Yên (nơi lưu giữ hai bức thư của liệt sĩ) dịp 27/7.
Ông Trần Trọng Dĩu, em trai thứ năm của liệt sĩ xúc động chia sẻ: Trong quá trình hành quân, chiến đấu, anh tôi vẫn đều đặn gửi thư về gia đình. Theo thời gian, nhiều bức thư không còn nguyên vẹn, chỉ còn bức thư hiến tặng Bảo tàng tỉnh được lưu giữ đầy đủ nhất. Mỗi lần đọc lại, chúng tôi đều rất xúc động bởi trong từng dòng chữ là tình cảm dành cho gia đình, quê hương và tinh thần cách mạng của anh. Khi cha mẹ đều đã ở tuổi gần trăm, gia đình quyết định hiến tặng kỷ vật để được bảo quản tốt hơn, đồng thời mong muốn những lá thư sẽ góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn các anh hùng liệt sĩ và ý thức trân trọng giá trị của hòa bình cho thế hệ trẻ.
Theo Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, hai bức thư của liệt sĩ Trần Trọng Khắc là hiện vật gốc có giá trị lịch sử và nhân văn đặc biệt. Những dòng chữ mộc mạc không chỉ phản ánh cuộc sống, lý tưởng và tinh thần chiến đấu của người lính nơi chiến trường mà còn lưu giữ tình cảm sâu nặng dành cho gia đình, quê hương. Chính những điều bình dị ấy đã tạo nên sức lay động của hiện vật, giúp lịch sử trở nên gần gũi và chân thực hơn với công chúng.
Gần sáu thập kỷ đã trôi qua, những trang giấy đã úa màu theo thời gian nhưng giá trị của những lá thư vẫn còn nguyên vẹn. Từ kỷ vật thiêng liêng được gia đình nâng niu gìn giữ suốt hơn nửa thế kỷ, hôm nay những dòng thư ấy đã trở thành hiện vật quý của Bảo tàng tỉnh Hưng Yên, góp thêm một chứng tích chân thực về cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Hơn cả một tư liệu lịch sử, đó còn là lời nhắn gửi lặng lẽ mà sâu sắc tới các thế hệ hôm nay về lòng yêu nước, lý tưởng cống hiến và giá trị của hòa bình được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân, máu xương của các thế hệ cha anh.
Nguồn: baohungyen.vn