TOÀN ĐẢNG, TOÀN DÂN, TOÀN QUÂN RA SỨC THI ĐUA THỰC HIỆN THẮNG LỢI NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG!
Văn hóa - Xã hội
Đăng ngày: 24/07/2026 - Lượt xem: 38
Anh hùng liệt sĩ Công an nhân dân Bùi Thị Cúc – Sống anh dũng, chết vẻ vang

Xã Vân Du, nay là xã Xuân Trúc (tỉnh Hưng Yên) là miền quê giàu truyền thống yêu nước. Trên vùng quê cách mạng ấy đã sinh ra người con gái Bùi Thị Cúc - một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, một nữ chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) can trường, mưu trí, đã hy sinh anh dũng để bảo vệ cơ sở cách mạng, trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường.

 

Lãnh đạo xã Xuân Trúc dâng hương Anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc tại nơi thờ tự.

Liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc tên thật là Trần Thị Lan, sinh năm 1930, quê ở làng Vân Mạc, xã Vân Du, huyện Ân Thi. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Bùi Thị Cúc tham gia sinh hoạt đoàn thể ở thôn, làm công tác dân vận. Năm 1947, chị được kết nạp vào Đảng, sau đó làm cán sự Hội Phụ nữ huyện Ân Thi. Những năm tháng này, địch ra sức khủng bố, đàn áp phong trào cách mạng ở địa phương. Tại Ân Thi, quân địch đóng bốt và lập căn cứ vùng tề ở hầu hết các xã trọng điểm. Xã Quang Trung (sau đổi tên là xã Xuân Trúc) có 4 thôn lập tề. Chúng xây dựng bốt Cảnh Lâm (gần thôn Vân Mạc) để khống chế các vùng lân cận và kiểm soát Quốc lộ 5. Bốt Cảnh Lâm do tên Nguyễn Doãn Nhi chỉ huy. Vốn là một cán bộ địa phương phản bội, Nhi có nhiều thủ đoạn thâm độc, bắt giết cán bộ, khủng bố Nhân dân.

Chị Cúc được Huyện ủy Ân Thi giao làm công tác địch vận, đồng thời cử đi học lớp bồi dưỡng do ngành Công an huấn luyện. Tháng 12/1949, chị trở thành cán bộ Công an, làm nhiệm vụ phản gián và địch vận, nắm tình hình, thu thập tin tức về hoạt động của địch trong vùng. Sau khi tạo được vỏ bọc và được tên Nhi tin cậy, chị Cúc đã khéo léo đưa đồng đội vào hàng ngũ địch để hoạt động. Qua một số việc làm, các cơ sở của ta đã chiếm được lòng tin của tên Nhi. Nhờ đó, những tin tức quan trọng của địch trong vùng đều được ta nắm bắt và kịp thời có chủ trương đối phó. Thực hiện kế hoạch của cấp trên nhằm trừ khử tên Nhi, đồng chí Bùi Thị Cúc đã bố trí một cuộc hẹn với hắn tại làng Vân Mạc. Nguyễn Doãn Nhi trúng kế, xuống làng một mình, bị lực lượng của ta bắt và tiêu diệt, sau đó đem chôn giấu thi thể.

Dâng hương, dâng hoa phần mộ Anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc tại nghĩa trang Vân Du.

Mất tên Nhi, bọn địch ở bốt Cảnh Lâm lập tức vây ráp, càn quét làng Vân Mạc, bắt hơn 40 người, trong đó có một số đảng viên. Chúng đánh đập, tra khảo rất dã man hòng tìm ra người đã giết tên Nhi. Chị Bùi Thị Cúc cũng bị địch bắt, bị đánh đập, tra khảo và đã nhận hết trách nhiệm về mình.
Biết không thể khuất phục được người con gái can trường, ngày 15/5/1950, bọn địch đã đem chị đi hành hình hết sức tàn độc. Tinh thần hy sinh anh dũng của chị Cúc vang xa khắp đất nước. Ngày 15/1/1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh truy tặng đồng chí Bùi Thị Cúc Huân chương Độc lập hạng Ba và 6 chữ vàng: "Sống anh dũng, chết vẻ vang". Năm 1953, bà Vũ Thị Hằng, mẹ chị Cúc, được cử tham gia Đoàn đại biểu phụ nữ Việt Nam dự Hội nghị các bà mẹ bảo vệ hòa bình thế giới tại Liên Xô. Tại quê hương của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại, bà Hằng đã gặp mẹ của nữ anh hùng Dôi-a. Bạn bè thế giới trân trọng tấm gương chói lọi của chị Bùi Thị Cúc và gọi chị là "người con gái Việt Nam quang vinh". Năm 1995, liệt sĩ Bùi Thị Cúc được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lưu bút về người nữ anh hùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khi còn giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Công an đã viết: "Anh hùng Lực lượng vũ trang, liệt sĩ Công an nhân dân Bùi Thị Cúc (tức Trần Thị Lan), người con ưu tú của quê hương Hưng Yên, tấm gương kiên trung, bất khuất, “Sống anh dũng, chết vẻ vang”, mãi mãi là nguồn động viên, cổ vũ các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân Việt Nam về tinh thần tiến công cách mạng, suốt đời phấn đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân".

Khu lưu niệm Anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc tại thôn Vân Mạc, xã Xuân Trúc sau khi được hoàn thành.

Để ghi nhớ, tôn vinh và giáo dục truyền thống cách mạng đối với các thế hệ hôm nay và mai sau, Khu lưu niệm Anh hùng liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc được xây dựng tại thôn Vân Mạc, xã Xuân Trúc, trên diện tích hơn 13.000 m², gồm tượng đài, nhà thờ, nhà trưng bày cùng các hạng mục phụ trợ. Công trình có tổng mức đầu tư khoảng 68,6 tỷ đồng, với sự chung tay của Bộ Công an, tỉnh Hưng Yên, doanh nghiệp và cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh.

Đến nay, công trình đã hoàn thành; nhiều tài liệu, hình ảnh, hiện vật có giá trị về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Anh hùng liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc; về lịch sử lực lượng CAND; về truyền thống cách mạng của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hưng Yên trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp đã được sưu tầm, trưng bày. Đồng chí Lê Công Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Trúc cho biết: Khu lưu niệm Anh hùng liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc là “địa chỉ đỏ” để tri ân, tưởng nhớ người nữ chiến sĩ Công an kiên trung, đồng thời giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước, lý tưởng và trách nhiệm cho thế hệ trẻ. Từ nơi đây, tấm gương “Sống anh dũng, chết vẻ vang” của Anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa, tiếp thêm niềm tự hào và động lực để các thế hệ hôm nay chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Nguồn: baohungyyen.vn

Tin liên quan