Mỗi hài cốt liệt sĩ (HCLS) được tìm thấy, mỗi danh tính được trả lại không chỉ làm vơi đi nỗi đau của một gia đình. Đó còn là sự trở về của một người con với đất mẹ; là câu trả lời cho sự chờ đợi kéo dài qua nhiều năm tháng; là sự tri ân đối với những người đã gửi lại tuổi xuân, cuộc đời mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
.jpg)
Thân nhân liệt sĩ Ngô Đình Hào ở xã Nguyễn Văn Linh nhận thông tin xác minh hài cốt liệt sĩ.
Hạnh phúc vỡ òa
Sau hơn nửa thế kỷ mong chờ, tháng 7 vừa qua, niềm hạnh phúc đã đến với thân nhân liệt sĩ Ngô Đình Hào ở xã Nguyễn Văn Linh. Ông Ngô Văn Tăng, em trai của liệt sĩ Ngô Đình Hào kể: Theo giấy báo tử, ngày 2/5/1971, anh Hào hy sinh tại mặt trận phía Nam. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, gia đình vẫn không biết chính xác liệt sĩ nằm lại nơi đâu. Với niềm đau đáu tìm bằng được liệt sĩ Ngô Đình Hào để đưa về quê hương đoàn tụ cùng bố, mẹ nơi chín suối, gia đình nhiều lần vào các chiến trường xưa, các nghĩa trang liệt sĩ để tìm hiểu thông tin. Thế nhưng vẫn bặt vô âm tín, năm 2025, khi được thu nhận mẫu ADN, gia đình tôi lại nhen nhóm lên niềm hy vọng đoàn tụ.
Kết quả giám định của Viện Pháp y Quân đội xác định mẫu ADN từ hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Chư Prông (tỉnh Gia Lai) trùng khớp với mẫu ADN của bà Đào Thị Xã, sinh năm 1960, trú tại xã Văn Giang, là con gái của em gái mẹ liệt sĩ Ngô Đình Hào. Qua đó, danh tính liệt sĩ Ngô Đình Hào, nguyên quán huyện Yên Mỹ, tỉnh Hải Hưng, nay là xã Nguyễn Văn Linh, tỉnh Hưng Yên đã được xác định. Anh Ngô Văn Khánh, cháu của liệt sĩ Ngô Đình Hào (người đang thờ cúng liệt sĩ) xúc động: Sau 55 năm chú hy sinh, gia đình tôi đã tìm được chính xác hài cốt, phần mộ và nơi an nghỉ của chú. Chúng tôi vô cùng biết ơn Đảng, Nhà nước và các ngành chức năng đã giúp đỡ chúng tôi trên hành trình tìm người thân.
Trước đó, trong năm 2025, với những mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ được thu nhận, qua quá trình tiến hành giám định ADN, phân tích, đối chiếu đã xác định được danh tính của 3 liệt sĩ gồm: Liệt sĩ Trần Văn Vích, xã Tiên La; liệt sĩ Nguyễn Văn Yên, xã Diên Hà và liệt sĩ Nguyễn Văn Nhuận, xã Thái Thụy. Đây là kết quả tích cực trên hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ. Anh Nguyễn Văn Hiệp, xã Thái Thụy chia sẻ: Bác tôi là liệt sĩ Nguyễn Văn Nhuận hy sinh tại chiến trường phía Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thế nhưng bao năm qua, gia đình vẫn chưa thể tìm được nơi an nghỉ của bác. Nhờ lực lượng chức năng thu thập, kết nối thông tin, chúng tôi đã tìm được phần mộ của bác đang an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ (tỉnh Gia Lai). Đây là niềm vui lớn lao đối với gia đình tôi.
Theo dõi thông tin về Chiến dịch 500 ngày đêm, chia sẻ niềm vui với thân nhân liệt sĩ đã tìm được người thân của mình, chị Đào Thị Ngà, cháu liệt sĩ Phạm Văn Tiên ở xã Lương Bằng mong mỏi: Gia đình chúng tôi không mong gì hơn là tìm được hài cốt của liệt sĩ Phạm Văn Tiên để đưa về quê hương. Mong rằng Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ giúp ước nguyện của gia đình trở thành hiện thực.
Còn thông tin, còn xác minh; còn hy vọng, còn tìm kiếm
Xác định danh tính HCLS chưa xác định được thông tin là một hành trình dài, một quy trình đòi hỏi sự chính xác và kiên trì. Tại các nghĩa trang liệt sĩ, từng phần mộ chưa xác định được thông tin được kiểm tra hồ sơ, xác định vị trí, ghi nhận hiện trạng và số hóa dữ liệu trước khi cơ quan chuyên môn lựa chọn mẫu. Sau đó, mẫu sinh phẩm được niêm phong, mã hóa và chuyển đến cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN. Công việc diễn ra lặng lẽ nhưng đòi hỏi độ chính xác cao. Thượng tá Nguyễn Văn Hùng, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Lạc Đạo chia sẻ: Việc lấy mẫu ADN không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm, tình cảm đối với các anh hùng liệt sĩ. Vì vậy, từ bảo vệ hiện trường, phối hợp khai quật đến số hóa thông tin đều được thực hiện nghiêm túc, đúng quy trình, bảo đảm không sai sót.
Hoàn thành việc lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin không có nghĩa là kết thúc nhiệm vụ. Đồng chí Bùi Viết Tuấn, Chủ tịch UBND xã Diên Hà chia sẻ: Có những nhiệm vụ được đo bằng thời gian, có những nhiệm vụ được đánh giá bằng kết quả nhưng công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS còn được đo bằng lòng biết ơn, trách nhiệm và đạo lý, nghĩa tình của cả một dân tộc. Sau khi hoàn thành lấy mẫu 26/26 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin bảo đảm yêu cầu, tiến độ, Đảng ủy, UBND xã nhận thức rõ hành trình tìm kiếm, quy tập HCLS và tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc không dừng lại ở đây. Xã sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng duy trì việc rà soát, tiếp nhận, xác minh và cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; tiếp tục làm tốt hơn nữa công tác chăm lo, thực hiện chính sách đối với người có công và thân nhân liệt sĩ, để mỗi người con đã hy sinh vì Tổ quốc, dù sau bao nhiêu năm tháng, vẫn được trở về với tên tuổi, với gia đình, với quê hương.
Tại hội nghị sơ kết công tác tìm kiếm, quy tập và lấy mẫu HCLS trên địa bàn tỉnh, đồng chí Phạm Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng ban Chỉ đạo 515 tỉnh nhấn mạnh: Sau khi hoàn thành lấy mẫu HCLS chưa xác định được thông tin, các cơ quan, đơn vị, địa phương phải tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ còn lại với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Với tinh thần “còn thông tin, còn xác minh; còn hy vọng, còn tìm kiếm”. Mỗi thông tin về liệt sĩ phải được trân trọng; mỗi manh mối phải được kiểm chứng; mỗi trường hợp có đủ căn cứ phải được nghiên cứu, tìm kiếm, quy tập... Trong đó, cần tiếp tục rà soát toàn diện các nguồn thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; chủ động gặp gỡ nhân chứng, cựu chiến binh và Nhân dân để tiếp nhận, xác minh những thông tin mới về các trường hợp HCLS chưa được tìm kiếm, quy tập. Đối với những mộ liệt sĩ còn một phần thông tin cần nghiên cứu, xác định danh tính bằng các phương pháp phù hợp, đúng quy định. Cơ sở dữ liệu thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ phải được cập nhật kịp thời, phục vụ hiệu quả hơn công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS...
Hoàn thành khai quật, lấy mẫu HCLS mới chỉ là bước đầu để thực hiện xác định danh tính bằng phương pháp giám định ADN. Tuy nhiên, từ những phần việc được thực hiện hôm nay, hy vọng đang được thắp lên. Mỗi mẫu sinh phẩm là thêm một cơ hội; mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được đoàn tụ và mỗi liệt sĩ được “trả lại tên” là thêm một dấu ấn sâu đậm trên hành trình tri ân. Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo quốc gia 515, Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ được tổng kết vào tháng 7/2027 nhưng hành trình tri ân sẽ không dừng lại ở đó. Bằng tất cả trách nhiệm, lòng biết ơn và sự thành kính đối với những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, thế hệ hôm nay sẽ viết tiếp hành trình tìm kiếm, xác minh, ứng dụng những thành tựu mới của khoa học, công nghệ để trả lại tên cho các liệt sĩ.
Nguồn: baohungyen.vn