Được xây dựng cách đây hàng trăm năm, trải qua bao thăng trầm của lịch sử, đình Đông Quách ở thôn Nam Hà, xã Nam Tiền Hải vẫn lưu giữ những dấu tích về công cuộc khai hoang, lập ấp của các thế hệ tiền nhân. Đây cũng là một trong những ngôi đình cổ có nghệ thuật kiến trúc gỗ truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
.png)
Đình Đông Quách được xếp hạng Di tích lịch sử, văn hóa cấp Quốc gia năm 2006.
Được xây dựng năm 1910, đình Đông Quách mang những nét đặc trưng của kiến trúc đình làng truyền thống Bắc Bộ. Nổi bật là hệ thống khung gỗ lim, mái ngói mũi hài cùng những cấu kiện gỗ được chế tác công phu. Ẩn chứa trong từng đường nét kiến trúc là tài hoa và óc thẩm mỹ của những người thợ xưa. Hệ thống vì kèo, xà ngang, các bức cốn mê được chạm khắc tinh xảo với hình tượng rồng, lân uyển chuyển, đan xen hoa văn lá lật, triện cổ. Tất cả tạo nên không gian kiến trúc vừa trang nghiêm, linh thiêng, vừa mang giá trị nghệ thuật đặc sắc.
Theo ông Nguyễn Thái Hòa, thủ từ đình Đông Quách: Một trong những nét đặc sắc của đình Đông Quách là không gian thờ tự mang đậm dấu ấn tín ngưỡng dân gian và truyền thống tri ân các bậc tiền nhân. Đình thờ Bản thổ Thành hoàng, các vị tiên công, Đức Đại Càn quốc gia Nam Hải, Tứ vị Hồng Nương; đồng thời phối thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và Doanh điền sứ Nguyễn Công Trứ. Sự kết hợp giữa tín ngưỡng dân gian và truyền thống tôn vinh những người có công với đất nước, quê hương góp phần tạo nên giá trị văn hóa, lịch sử và chiều sâu tâm linh của ngôi đình.
Không chỉ lưu giữ giá trị kiến trúc, đình Đông Quách còn là nơi bảo tồn những tư liệu lịch sử quý giá. Tại di tích hiện còn lưu giữ 3 đạo sắc phong dưới triều Nguyễn, vào các năm Khải Định thứ 2 và Khải Định thứ 3. Các đạo sắc phong ghi nhận công đức của các vị thần, thánh, chuẩn y cho nhân dân địa phương phụng thờ trang nghiêm.
Ông Nguyễn Văn Khuyến, Bí thư Chi bộ thôn Nam Hà cho biết: Tại đình hiện còn treo một bức sơ đồ làng Đông Quách trước năm 1945. Ngay góc hè của đình vẫn còn lưu giữ 1 tấm bia đá cổ được dựng vào năm Khải Định nguyên niên (1916). Tấm bia là nguồn tư liệu gốc ghi chép những sự kiện quan trọng, việc công đức và những biến thiên trong lịch sử làng Đông Quách. Mỗi hiện vật tại ngôi đình đều là tư liệu quý giá, góp phần tái hiện quá trình hình thành, phát triển của vùng đất này. Với những giá trị tiêu biểu về kiến trúc, nghệ thuật, năm 2006, đình Đông Quách được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
.png)
Đình Đông Quách được xây dựng với kiến trúc gỗ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa vùng Đồng bằng Bắc Bộ.
Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền xã Nam Tiền Hải cùng nhân dân địa phương luôn chú trọng bảo tồn, tu bổ và nâng cấp các hạng mục di tích đình Đông Quách nhằm giữ gìn những giá trị kiến trúc, lịch sử vốn có. Hiện nay, xã tích cực triển khai sửa chữa cấp thiết để khắc phục tình trạng xuống cấp tại một số hạng mục của đình. Việc trùng tu được đơn vị thi công thực hiện theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, khoa học, bảo đảm giữ nguyên các yếu tố gốc. Trong đó, các kết cấu gỗ được xử lý chống mối mọt triệt để trước khi lắp dựng; bề mặt cấu kiện được làm sạch theo đúng quy trình kỹ thuật. Đối với phần mái, thợ thủ công tiến hành thay mới theo đúng chủng loại truyền thống. Cùng với đó, các vị trí tường bị bong tróc được bóc lớp vữa cũ, vệ sinh sạch sẽ, trát lại và quét vôi ve hoàn thiện theo màu nguyên gốc…
Theo ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Nam Tiền Hải: Công tác tu bổ, sửa chữa đình Đông Quách đã hoàn thành, góp phần bảo tồn những giá trị kiến trúc, nghệ thuật của di tích. Ngày 14/11 vừa qua, xã đã tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đình Đông Quách (2006 - 2026) và khai mạc lễ hội truyền thống. Sự kiện là dịp để cán bộ, Nhân dân địa phương cùng ôn lại lịch sử, truyền thống quê hương, tôn vinh những giá trị văn hóa của di tích. Qua đó, tiếp tục khơi dậy ý thức, trách nhiệm của cộng đồng trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa cho các thế hệ mai sau.
Nguồn: baohungyen.vn