Có những di sản được lưu giữ bằng những trang sách, những công trình nghiên cứu; nhưng cũng có những di sản được tiếp nối bằng tình yêu và sự truyền cảm hứng của con người. Với cô giáo Nguyễn Thị Phương, giáo viên Trường Tiểu học và THCS Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn hành trình gìn giữ di sản Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn không chỉ là công việc nghiên cứu, giảng dạy mà còn là hành trình gieo vào tâm hồn thế hệ trẻ tình yêu văn chương, niềm tự hào về quê hương và khát vọng khám phá những giá trị tốt đẹp mà tiền nhân để lại.
Cô Nguyễn Thị Phương, giáo viên Trường Tiểu học và THCS Lê Quý Đôn, xã Lê Quý Đôn hướng dẫn các em học hát chèo viết về Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, cô giáo Nguyễn Thị Phương thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm giúp học sinh tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của nhà bác học và những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với quê hương. Qua những câu chuyện, lời thơ, làn điệu chèo, các kiến thức về Lê Quý Đôn được truyền tải gần gũi, sinh động, giúp học sinh dễ tiếp nhận và thêm tự hào về truyền thống quê hương. Em Lê Phương Hậu, học sinh Trường Tiểu học và THCS Lê Quý Đôn chia sẻ: Những hoạt động do cô Phương tổ chức giúp chúng em hiểu hơn về quê hương, thêm yêu văn học và tự hào về truyền thống hiếu học của vùng đất nơi Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn sinh ra.
Sau khi tốt nghiệp Khoa Ngữ văn, Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình, năm 1992 cô Phương về công tác tại Trường THCS Độc Lập, tiền thân của Trường Tiểu học và THCS Lê Quý Đôn ngày nay. Đến cuối năm 2012, cô sang nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào với vai trò chuyên gia giáo dục, giảng dạy tiếng Việt cho nhân dân nước bạn. Sáu năm sau, cô trở về quê hương, tiếp tục đứng trên bục giảng với khát vọng lan tỏa tình yêu tiếng Việt, văn học và văn hóa truyền thống. Trở lại ngôi trường mang tên Lê Quý Đôn cũng là lúc cô trăn trở nhiều hơn về việc làm thế nào để những giá trị mà ông để lại không chỉ hiện diện trong sách vở hay những bài giới thiệu khô cứng mà thực sự trở thành nguồn cảm hứng đối với học sinh. Chính từ suy nghĩ ấy, cô đã dành nhiều năm nghiên cứu các tài liệu lịch sử, những tác phẩm của ông và hệ thống tư liệu liên quan để xây dựng nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với di sản. Một trong những dấu ấn đặc biệt của cô Phương là sáng tác 13 khúc ca bằng thơ kể về thân thế, cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Những câu chuyện lịch sử tưởng chừng khô khan được chuyển tải bằng ngôn ngữ thi ca giàu cảm xúc, giúp người đọc dễ nhớ, dễ cảm nhận. Sau này, các sáng tác được tập hợp thành “Trường ca Lê Quý Đôn”, trở thành nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên và học sinh khi tìm hiểu về nhà bác học.
Những ngày này, cô giáo Nguyễn Thị Phương còn trực tiếp hướng dẫn du khách tìm hiểu về những giá trị to lớn của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Không dừng lại ở đó, năm 2025 cô tiếp tục bắt tay vào nghiên cứu hệ thống văn tự, câu đối, hoành phi và các tư liệu tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Đây là công việc đòi hỏi nhiều thời gian, sự tỉ mỉ trong việc đối chiếu, giải nghĩa và xác minh tư liệu. Với cô, mỗi dòng chữ cổ được giải mã không chỉ góp phần bổ sung nguồn tư liệu lịch sử mà còn mở ra thêm những góc nhìn mới về cuộc đời và di sản của bậc tiền nhân. Cô Phương chia sẻ: Tôi luôn quan niệm rằng tình yêu văn học không chỉ được hình thành từ những trang sách mà còn được nuôi dưỡng từ chính những giá trị văn hóa của quê hương. Mỗi bài học về di sản, không chỉ để các em biết thêm một nhân vật lịch sử, mà còn để các em học được cách trân trọng cội nguồn và nuôi dưỡng khát vọng vươn lên.
Hơn 30 năm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, cô Nguyễn Thị Phương không chỉ đạt nhiều thành tích trong giảng dạy và bồi dưỡng học sinh giỏi môn Ngữ văn mà còn nhiều năm liền đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, chiến sĩ thi đua cấp tỉnh. Trong thời gian công tác tại Lào, cô được Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và Đại sứ quán Việt Nam tại Lào tặng bằng khen vì những đóng góp trong vun đắp tình hữu nghị giữa hai quốc gia. Theo thầy giáo Nguyễn Đình Anh, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Lê Quý Đôn: Những sáng kiến và chuyên đề do cô Nguyễn Thị Phương thực hiện đã tạo hiệu ứng tích cực trong nhà trường cũng như nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn. Đến nay, nhiều nội dung vẫn được giáo viên sử dụng trong các hoạt động giáo dục truyền thống, góp phần đưa di sản văn hóa đến gần hơn với học sinh bằng những hình thức sinh động và giàu tính trải nghiệm.
Tiết mục hát chèo do cô giáo Nguyễn Thị Phương đạo diễn.
Sau dấu mốc kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, cô giáo Nguyễn Thị Phương vẫn tiếp tục dành nhiều thời gian nghiên cứu những tư liệu còn lưu giữ tại Khu lưu niệm. Những công việc cô đang thực hiện góp phần bổ sung nguồn tư liệu phục vụ giáo dục truyền thống, đưa những giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần hiếu học của Lê Quý Đôn đến gần hơn với thế hệ trẻ. Bằng tâm huyết của một nhà giáo và tình yêu với di sản quê hương, cô Phương đang góp phần để những giá trị mà Lê Quý Đôn để lại tiếp tục được trao truyền và lan tỏa.
Nguồn: baohungyen.vn