Nông dân Đỗ Văn Dân, xã Vũ Quý (một trong những đại điền đầu tiên của tỉnh) kiểm tra sinh trưởng, phát triển của mạ khay.

Những chuyển động từ chính sách đến thực tế

Không chỉ là tỉnh đầu tiên ở miền Bắc dẫn đầu về năng suất lúa những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà từ đó đến nay Hưng Yên vẫn là một trong những tỉnh có năng suất lúa cao nhất cả nước, bình quân đạt trên 13 tấn/ha/năm. Trong bối cảnh năng suất đã “kịch trần”, để nâng cao giá trị sản xuất lúa gạo, thu hút người dân gắn bó với đồng ruộng, giai đoạn 2020 - 2025, HĐND tỉnh đã ban hành các nghị quyết về cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, như: Nghị quyết số 40/2020/NQ-HĐND ngày 9/12/2020 của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2021 - 2025; Nghị quyết số 29/2021/NQ-HĐND, ngày 10/12/2021 của HĐND tỉnh ban hành quy định về cơ chế, chính sách hỗ trợ tích tụ, tập trung đất đai, mua máy cấy, hệ thống thiết bị sấy phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 - 2025; Nghị quyết số 08/2023/NQ-HĐND, ngày 12/7/2023 của HĐND tỉnh quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ tích tụ, tập trung đất đai để phát triển kinh tế nông nghiệp tỉnh giai đoạn đến năm 2028. Các chính sách tập trung hỗ trợ cho tổ chức, cá nhân tham gia vào quá trình tích tụ, tập trung ruộng đất, liên kết tiêu thụ sản phẩm: Đối tượng thuê/ mượn ruộng, đối tượng cho thuê/mượn ruộng, công tác tuyên truyền; kinh phí mua sắm máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất... Ngay sau khi các chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp ban hành, ngành nông nghiệp và các địa phương đã tích cực tuyên truyền nội dung của các nghị quyết, chính sách thông qua nhiều hình thức để người dân tiếp cận.

Trên 42 tỷ đồng được hỗ trợ cho người dân mua 1.756 máy cấy; 32 hệ thống thiết bị sấy. 3 địa phương đã được UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí tích tụ, tập trung đất đai để phát triển kinh tế nông nghiệp theo Nghị quyết số 08/2023/NQ-HĐND với tổng kinh phí trên 2,5 tỷ đồng, hình thành các mô hình tích tụ, tập trung đất đai để sản xuất quy mô lớn mang lại hiệu quả, có ý nghĩa lan tỏa. Tiêu biểu là HTX DVNN An Ninh, xã Phụ Dực, từ năm 2022 đến nay, HTX đã xây dựng 2 cánh đồng liên kết sản xuất lúa hàng hóa với diện tích gần 51ha/vụ, 309 hộ tham gia. HTX đã hợp nhất gần 500 thửa ruộng manh mún thành vùng sản xuất đồng bộ, gieo cấy cùng một giống lúa chất lượng cao; ứng dụng cơ giới hóa khâu gieo cấy, làm đất, thu hoạch, phòng trừ sâu bệnh.

Bà Nguyễn Thị Mai, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Giám đốc HTX cho biết: Tập trung ruộng đất theo hình thức liên kết, hình thành vùng sản xuất quy mô lớn đã tạo ra sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ, an toàn thực phẩm và đủ các điều kiện tham gia cạnh tranh thương mại, đồng thời tăng hiệu quả kinh tế từ 240.000 đến 540.000 đồng/sào so với sản xuất nông nghiệp không liên kết. Quan trọng hơn cả, tư duy sản xuất của nông dân đã thay đổi căn bản từ sản xuất manh mún sang sản xuất hàng hóa, từ làm theo kinh nghiệm sang làm theo quy trình, từ bán thóc thô sang tham gia chuỗi giá trị.

Từng bước hình thành nền nông nghiệp hiện đại

Đây là những chính sách then chốt để khắc phục tình trạng manh mún, nhỏ lẻ trong sản xuất nông nghiệp, vốn là rào cản lớn đối với việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa và phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Khi đất nông nghiệp được tích tụ, tập trung, người nông dân có điều kiện hơn để đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại, áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến, từ đó nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí sản xuất. Là một trong số những nông dân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ mua sắm máy nông nghiệp của tỉnh, anh Vũ Tiến Tuấn, thôn 6, xã Đông Hưng chia sẻ: Nhờ có cơ chế hỗ trợ 50% kinh phí mua máy cấy của tỉnh, gia đình tôi mạnh dạn đầu tư máy cấy 4 hàng để phục vụ 15 mẫu ruộng của gia đình và cấy thuê cho bà con trong xã với diện tích 10 mẫu, mang lại thu nhập trên 100 triệu đồng/vụ. Không chỉ giúp chúng tôi “nhẹ gánh” khi đầu tư vào đồng ruộng, chính sách hỗ trợ của tỉnh còn tiếp thêm động lực để nông dân chúng tôi vững tin sản xuất.

Chính sách hỗ trợ việc khuyến khích liên kết sản xuất giữa nông dân với doanh nghiệp, HTX đã tạo ra chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ, bảo đảm đầu ra ổn định, nâng cao thu nhập cho nông dân. Đến nay, toàn tỉnh tổ chức xây dựng được 130 mô hình sản xuất lúa tập trung từ 5ha trở lên với tổng diện tích gần 2.700ha; gần 10.000ha lúa được tổ chức sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm. Cơ giới hóa trong các khâu sản xuất lúa được ứng dụng rộng rãi: 100% khâu làm đất, 100% khâu thu hoạch, 30% khâu gieo cấy; chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh bằng thiết bị bay không người lái chiếm 10,7% diện tích; phun thuốc bảo vệ thực vật bằng máy bơm cao áp chiếm 30% diện tích... và có khoảng 50 máy sấy công suất từ 10 tấn/mẻ trở lên. Các quy trình canh tác trồng trọt tiên tiến như: Chương trình quản lý dịch hại tổng hợp IPM, quản lý sức khỏe cây trồng IPHM, giảm phát thải khí nhà kính... đã và đang được chuyển giao ứng dụng mạnh mẽ trong sản xuất. Nhiều địa phương đã xây dựng được sản phẩm OCOP từ lúa gạo như: Gạo sạch Thái Bình 3T, Gạo Làng Giành, Gạo Nếp bể làng Keo, Gạo nếp Tam Xuân, Gạo rươi Hồng Tiến, Gạo hữu cơ Bình Định... qua đó nâng cao thu nhập, từng bước xây dựng thương hiệu gạo của tỉnh.

Thực tế cho thấy, những cơ chế, chính sách được tỉnh triển khai trong thời gian qua không chỉ là yếu tố “mở đường” cho ngành nông nghiệp dần tiến tới hiện đại, giá trị gia tăng cao mà còn là “cam kết” của tỉnh đồng hành cùng người dân tạo ra những đột phá trong phát triển nông nghiệp. Từ đó, từng bước nâng cao giá trị, sức cạnh tranh cho sản phẩm lúa gạo.

Nguồn: baohungyen.vn